"Je bent walgelijk en walgelijk"

Opgehaald van: Morgunblaðið 25.05.2013. Artikelauteur Egill Ólafsson

"Hij stond in de deuropening van de slaapkamer en liet me er niet uit. In zo'n situatie is het enige wat nodig is dat hij dreigend in de deuropening staat en je verbiedt naar buiten te gaan. Je zinkt weg in een gevoel van machteloosheid en angst," zegt de vrouw die tijdens haar samenwoning met de man mentaal, fysiek, seksueel en financieel werd mishandeld.

"Hoewel ik put uit mijn ervaring met het bijstaan ​​van slachtoffers van huiselijk geweld, ben ik zelf in deze val getrapt," zegt een vrouw die jarenlang in de sociale sector heeft gewerkt, vaak met slachtoffers van huiselijk geweld sprak en vrouwen hielp om in een vrouwenopvang terecht te komen. Toch trouwde ze met een man die haar ernstig mishandelde.

De vrouw is universitair geschoold. Ze ontmoette een man toen ze al wat ouder was, maar ze had zowel levens- als werkervaring die haar, volgens sommigen, had moeten beschermen tegen een relatie met een gewelddadige man. Ze kiest ervoor anoniem te blijven uit angst voor wraak van de man en uit respect voor zijn familie.

Had een gefragmenteerde identiteit

"Ik had eerder een relatie gehad en als ik daarop terugkijk, denk ik dat ik daar met een gebroken identiteit uit ben gekomen. Ondanks al mijn ervaring, opleiding en kennis vanuit mijn werk, trap ik nog steeds in die valkuil en ik zou iedereen hebben uitgelachen die had gezegd dat mij dit ook zou kunnen overkomen."

We trouwden heel snel, maar ik had al bepaalde signalen gezien die bij mij alarmbellen hadden moeten doen rinkelen. Het begon met emotioneel misbruik. Hij slingerde bijvoorbeeld snel een paar vernederende opmerkingen naar je hoofd, maar begon dan meteen over iets anders te praten. Je zat daar maar te denken: "Wat is er aan de hand?" Op het moment dat hij me brak, volgde er iets positiefs, waardoor ik daar zat en niet wist of ik nog in deze wereld of de volgende was, maar wat overbleef was vernedering en pijn. Hij wist precies hoe hij dat moest doen. Het duurde even voordat ik besefte dat het volledig in scène gezet was en dat hij er de volledige controle over had, want het gebeurde nooit als er andere mensen bij waren.

"Hij sloot me op."

Heb je al besloten om te gaan trouwen?

"Ja, maar een week voor de bruiloft vertelde hij me nog dat hij niet zeker wist of hij wel met me wilde trouwen. Op dat moment had ik moeten stoppen en niet verder moeten gaan, maar dat deed ik niet, onder andere omdat ik het gevoel had dat ik ergens in mijn leven faalde als ik dat wel deed, en ik geloofde dat het na de bruiloft beter zou gaan."

Is er na de bruiloft iets ten goede veranderd?

"Nee, dat was niet zo. Na de bruiloft begon het financiële misbruik. We hadden gescheiden financiën. Als ik het moeilijk had, zei hij dat hij niets voor me zou betalen. Hij gaf me misschien wel kleding, maar tegelijkertijd kon ik de medicijnen die ik nodig had niet betalen en hij weigerde me daarbij te helpen."

Hoe probeerde je met dit psychische misbruik om te gaan?

Had meerdere vrouwen misbruikt.

Hoe heeft hij je opgesloten?

"Hij stond in de deuropening van de slaapkamer en liet me er niet uit. In zo'n situatie is het enige wat nodig is dat hij dreigend in de deuropening staat en je verbiedt naar buiten te gaan. Je zinkt weg in een gevoel van machteloosheid en angst."

Vraag je je nooit af of jij de enige bent die hij heeft misbruikt?

"Ja, niet lang nadat we getrouwd waren, ontdekte ik dat hij andere vrouwen emotioneel en fysiek had mishandeld. Ik vertelde het hem omdat ik hem wilde overhalen om hulp te zoeken. Hij zei toen dat ik 'walgelijk en weerzinwekkend' was omdat ik iets uit zijn verleden aan het oprakelen was. Nadat we erover hadden gepraat, deed hij alsof het allemaal niet waar was, ook al had ik het bevestigd."

Hoe voelde je je toen je besefte hoe die man werkelijk was en dat je een fout had gemaakt door met hem te trouwen?

"Ik vond dit erg vernederend. Ik had het gevoel dat ik de boel verpestte. In mijn werk had ik met slachtoffers van geweld gewerkt en had ik het beeld van hen als jonge vrouwen die misschien in hun kindertijd geweld hadden meegemaakt, als drugsverslaafden of vrouwen die achterop waren geraakt in het leven. Ik was bevooroordeeld en vond dat zoiets iemand zoals ik niet zou mogen overkomen. Dus heb ik mezelf wijsgemaakt dat het niet zo erg was als het in werkelijkheid was."

Naast het emotioneel misbruik was hij ook begonnen me fysiek en seksueel te misbruiken. Zijn behoeften stonden voorop en ik moest me daaraan onderwerpen.

Begon zichzelf te isoleren.

"In die periode begon ik mijn verantwoordelijkheden jegens mijn kinderen te verwaarlozen. Het was eigenlijk al begonnen toen ik nog in mijn vorige relatie zat. Ik kwam niet opdagen voor verjaardagen of andere gelegenheden. Ik kwam wel, maar bleef dan hooguit vijf minuten, omdat ik bang was iets te doen waar hij niet blij mee zou zijn."

Heeft u zich afgezonderd om hem een ​​plezier te doen?

"Ja, hij bepaalde met wie ik wel en niet mocht praten. We raakten bevriend, maar ineens waren ze in zijn ogen 'tuig en idioten' en mocht ik niet meer met ze praten. Ik kon mensen niet uitleggen waarom ik geen contact meer met ze opnam. Daarom ben ik ook gestopt met het zoeken naar nieuwe mensen. Mijn familie mocht me ook niet meer bezoeken, behalve in zeer beperkte mate."

"Nadat hij me fysiek begon te mishandelen, ben ik een keer met een sokpop weggelopen. Hij heeft me door de hele stad achtervolgd. Ik ben naar het huis van een vriendin gegaan en ben daar een week gebleven. Dit is een paar keer gebeurd."

Ik was bang toen ik het overlijdensbericht in de krant zag.

Heb je ooit geprobeerd hulp te zoeken?

"Ja, uiteindelijk heb ik psycholoog Andrés Ragnarsson opgezocht. Hij heeft me er grotendeels uit geholpen. Hij begon met het advies om er met iemand over te praten. Ik vertelde het aan een vriendin en bleef naar Andrés gaan voor gesprekken. Hij moedigde me elke keer aan om niet meer naar die man toe te gaan. Hij zei dat hij elke dag bang was om mijn overlijdensbericht in de krant te zien, maar ik heb nooit geloofd dat die man zo gevaarlijk was, behalve op de momenten dat hij me fysiek mishandelde."

Ik ging echter altijd weer naar huis. Toen begon ik het beetje bij beetje aan mijn familie te vertellen. Daardoor werd het steeds dringender en moeilijker voor me om naar hem terug te gaan, omdat er steeds meer mensen wisten wat er aan de hand was.

We hebben een tijdje samen gewerkt en alles wat ik daar deed was onmogelijk, waardoor de situatie en de vernedering vele malen erger werden. Hij wilde niet dat ik ergens anders werkte, omdat hij me daar niet kon begeleiden. Op een keer besloot mijn volwassen kind een hele dag bij me op het werk te blijven. Ik had geen idee wat hij daar deed. Toen we thuiskwamen, zei het kind tegen me: "Die man ontploft, ik dacht dat hij je zou vermoorden, maar dat zal hij zeker niet doen zolang ik bij je ben."

"Wat deze man kenmerkt, is zijn onvermogen om zich in anderen in te leven. Dat verklaart gedeeltelijk waarom hij nooit kritiek op zichzelf heeft."

"Ik heb al mijn bezittingen opgegeven"

Heb je uiteindelijk besloten om van hem te scheiden?

"Ja, uiteindelijk ben ik erin geslaagd eruit te komen door al onze bezittingen op te geven en schulden aan te gaan. Daarna heb ik hem overgehaald om de scheidingspapieren te tekenen."

Was je eindelijk van hem verlost?

"Nee, nadat we uit elkaar waren gegaan, bleef ik naar hem teruggaan omdat ik zo veel medelijden met hem had. Ik hielp hem steeds en redde hem, omdat hij constant in zelfmedelijden verkeerde."

Waarom was het zo moeilijk voor je om van hem los te komen?

"Ik was natuurlijk medeplichtig. Ik had geen zelfrespect meer. Ik wist letterlijk niet meer waar ik aan toe was, hoe ik heette, wat ik kon of wist."

Als het goed met hem ging, kon hij heel charmant zijn en had hij veel voordelen. Ik had ook het gevoel dat ik iets zou verliezen van de omgeving als ik hem zou verlaten.

We mogen niet vergeten dat weggaan gevaarlijker kan zijn dan blijven. De keren dat ik bij hem wegging, werd ik overladen met allerlei bedreigingen en intimidatie. Ik vond het op dat moment een betere optie om naar huis te gaan en te proberen de vrede te bewaren.

"Maar dankzij de hulp van Andrés en de steun van mijn familie en vrienden ben ik eruit gekomen."

"Ik zou niet naar waarschuwingen hebben geluisterd."

Wat vind je ervan dat deze man van de ene relatie naar de andere gaat en alle vrouwen mishandelt?

"Het is vreselijk. Als ik hoor dat hij een nieuwe relatie heeft, zal ik proberen die persoon voor hem te waarschuwen."

"Ik moet wel zeggen dat als iemand me voor mijn huwelijk voor hem had gewaarschuwd, ik niet had geluisterd. Ik was verliefd op deze man en ik wilde niets negatiefs over hem geloven."

Ben je nooit naar de politie gegaan?

"Nee, dat heb ik niet gedaan. Achteraf begrijp ik niet waarom ik niet naar het vrouwenopvanghuis ben gegaan. Misschien was de schaamte gewoon te groot."

Wat zou u willen zeggen tegen vrouwen die zich vandaag de dag in een gewelddadige relatie bevinden?

"Ik moedig hen aan om een ​​psycholoog, een vrouwenopvang of iemand anders te zoeken die mensen in een gewelddadige relatie helpt. Mijn doel met dit verhaal is om vrouwen te laten weten dat ze zich niet hoeven te schamen, want dit maatschappelijke probleem komt in alle lagen van de bevolking voor."

Notedop

▪ Psychologisch misbruik is vergelijkbaar met hersenspoeling, omdat het systematisch het zelfvertrouwen, de eigenwaarde, het geloof in de juistheid van de eigen waarnemingen en het zelfbeeld van het slachtoffer ondermijnt. 

▪ Psychologisch misbruik wordt niet gebruikt om het slachtoffer te vernietigen, maar vooral om hem of haar te controleren. Het slachtoffer voelt zich waardeloos en heeft het gevoel dat niemand van hem of haar wil houden of hem of haar wil bezitten. 

▪ Veel daders en slachtoffers van emotioneel misbruik beseffen niet hoe diepgaand het misbruik hun leven heeft beïnvloed en realiseren zich dit mogelijk pas wanneer ze zich bewust worden van de gevolgen, meestal wanneer de persoon in kwestie hulp zoekt.

Elk verhaal telt – en met uw steun kunnen we vrouwen en kinderen blijven voorzien van onderdak, veiligheid en begeleiding.